PTG

14 mei 2020

veiligheid en menselijkheid, gaat dat samen?

news image

Het beeld dat we zien in de media over de ziekenhuisopnamen van coronapatiënten wekt enerzijds bewondering, maar roept anderzijds ook angst op. Neem bijvoorbeeld het verhaal van intensivist en ex-coronapatiënt Meta van der Woude bij Beau op
11 mei 2020. Ze vertelt over haar angstige maar vooral eenzame periode op de IC die ze als geen ander kent. Op de vraag wat dit met haar als arts heeft gedaan, geeft ze als antwoord dat er meer aandacht moet zijn voor de beleving van de patiënt, voor reductie van stress en voor het onderkennen dat een opname beangstigend is en je naasten het allerbelangrijkste zijn.

De tegenstrijdigheid van veiligheid door afstand, beschermende kleding en maskers en de behoefte aan menselijkheid in een paar zinnen verwoord.

de ontpersoonlijking van de zorg

Een ziekenhuis hoort een veilige, maar ook prettige en menselijke omgeving te zijn. ‘Healing environment’ is al lang geen hol begrip meer. Als je toch moet wachten, dan graag op een prettige manier, met mooie afbeeldingen aan de wand en daglicht om de aandacht een beetje af te leiden van de plek waar we eigenlijk allemaal niet zouden willen zijn. Eenpersoonskamers met rooming-in voor familie zijn niet meer voorbehouden aan kinderafdelingen. Aanwezigheid van naasten zorgt voor rust en een gevoel van veiligheid, helpt bij het herstel en ondersteunt de verpleging bij vele taken.
De aandacht voor omgeving en beleving is óók een belangrijke kwaliteitsfactor van zorg.

De nieuwe realiteit dwingt echter om vooral bezig te zijn met veilige zorg. Dat doen we nu door naasten te weren, 1,5 meter afstand te houden en patiënten op zaal te leggen voor overzicht. Artsen en verpleegkundigen zijn onherkenbaar door hun beschermende kleding, maskers en handschoenen. Het is de ontpersoonlijking van een dienst die vooral persoonlijk is: het zorgen voor een patiënt, fysiek en mentaal.

een veilig ziekenhuis moet menselijk blijven

De eerste stappen in de routekaart naar het nieuwe normaal in de zorg vragen om maatregelen. Soms organisatorisch, soms door het afplakken of verwijderen van stoeltjes, of door het weer dichtmaken van de open en gastvrije balies. Maar is dit ook het nieuwe normaal dat wij op de langere termijn willen voor onze zorgomgeving? Patiënten met ernstige gezondheidsklachten blijven nog steeds massaal weg uit de ziekenhuizen uit angst om besmet te worden. Ouderen zijn ontregeld door het ontbreken van vaste bezoekjes van partners en kinderen. Een aantal van deze maatregelen, hoe noodzakelijk ook voor deze eerste acute fase, werkt op de lange termijn contraproductief op het gevoel van veiligheid en welbevinden van patiënten, hun naasten en al die mensen die in de zorg werken. Kwaliteit heeft vele gezichten. En dit is er ook één van. De vraag voor de komende tijd is niet hoe je het ziekenhuis veiliger maakt, maar hoe je het veilige ziekenhuis menselijk houdt.
Want veiligheid en menselijkheid gaan wel zeker samen!