PTG

20 februari 2014

oncologisch centrum ontworpen voor en door patiënten

news image

‘De patiënt staat centraal’: het is vaak gemakkelijker gezegd dan gedaan. In samenwerking met Esperanz, VUmc en het Westfriesgasthuis heeft pieterse terwel grevink bij de realisatie van het Centrum voor Radiotherapie en Oncologie in Hoorn de ervaring van patiënten en medewerkers ingezet om een state-of-the-art oncologisch behandelcentrum voor de regio Noord-Holland te ontwikkelen.

ervaringen van de patiënt als basis voor ontwerpoplossing

Zowel VUmc als Esperanz vindt het belangrijk om in gesprek te komen met patiënten om de zorgverlening te verbeteren. Het ontwerpen van nieuwe huisvesting is een kans om dat gesprek concreet aan te gaan.

In de ontwerpfase van de nieuwbouw van het Centrum voor Radiotherapie en Oncologie is daarom een aantal recent behandelde patiënten benaderd. We vroegen hen om hun ervaringen te delen met medewerkers van de afdelingen radiotherapie en oncologie en met de architect. Het doel was om met alle betrokkenen samen ontwerpuitgangspunten voor de nieuwbouw te bepalen. Dit resulteerde in een indrukwekkende bijeenkomst, waarin patiënten openhartig vertelden hoe zij de behandeling hebben ervaren. Het leidde tot concrete verbetervoorstellen voor het ontwerp.

Zo is er bijvoorbeeld extra aandacht gegeven aan het ontwerp van het labyrint naar de radiotherapiebunker. Vanwege de technische eisen hebben deze ruimten in veel gevallen een materialisatie en vormgeving die als kil en eng worden ervaren. De patiënten gaven aan dat de angstgevoelens bij patiënten die bestraald moeten worden, hierdoor worden versterkt. De architect  heeft door een spel met kleur, licht en vormen de weg door het labyrint naar de bunker vriendelijker vormgegeven om de gevoelens van angst zoveel mogelijk te reduceren.

beelden als gemeenschappelijk referentiekader

De patiënten hebben het verhaal van hun behandeling verteld aan de hand van foto’s van de afdeling radiotherapie van het VUmc, waar zij behandeld zijn. Zij gaven hierbij aan wat er behouden zou moeten blijven in de nieuwe situatie en wat er voor verbetering vatbaar was.

Ook aan de medisch professionals is gevraagd hun inbreng te leveren, ondersteund door foto’s van relevante plekken op de afdeling. Wat zijn voor hen de belangrijkste plekken? Waarom werkt de afdeling goed en wat zou in de huisvesting beter kunnen?

Na het delen van de ervaringen in de huidige situatie, hebben de aanwezigen aan de hand van referentiebeelden en -woorden de belangrijkste ontwerpvoorwaarden voor de nieuwbouw in kaart gebracht.

Voor de ontvangst- en wachtruimte, de bestralingsruimte en de ruimten voor dagbehandeling oncologie zijn vervolgens gezamenlijk de sfeer en uitstraling bepaald met behulp van moodboards.

patiëntervaringen leiden tot tastbaar en beter resultaat

Met het ontwerp van het Centrum voor Radiotherapie en Oncologie zijn VUmc, Esperanz en het Westfriesgasthuis erin geslaagd een zorgomgeving te realiseren, waarin de stem van de patiënt zichtbaar vertaald is. De ervaringen van de patiënten waren van onschatbare waarde en hebben geleid tot bijzondere ontwerpoplossingen. Alle betrokkenen en niet in de laatste plaats de betrokken patiënten zijn enthousiast over het eindresultaat en trots op het nieuwe gebouw.

Het Centrum voor Radiotherapie en Oncologie in Hoorn is tot stand gekomen dankzij een samenwerking tussen Esperanz, VUmc en het Westfriesgasthuis. De nieuwbouw van het centrum huisvest onder andere bestralingsbunkers en de multidisciplinaire polikliniek oncologie Esperanz. Het is ontworpen door Hans Liscaljet, Jeroen Warnaar en Franka van den Broek van de Jong Gortemaker Algra (www.djga.nl). Begin 2013 is het in gebruik genomen.

Esperanz is een oncologisch samenwerkingsverband op het gebied van zorg, onderzoek, opleiding en preventie tussen het Zaans Medisch Centrum, het Waterlandziekenhuis en het Westfriesgasthuis. Samen met deze ziekenhuizen legt Esperanz de lat voor oncologische zorg in de regio steeds hoger, zodat de meest hoogwaardige oncologische zorg dichtbij huis geboden kan worden. Het VUmc verzorgt de radiotherapie.

pieterse terwel grevink is vanaf het begin van het project als huisvestingsadviseur betrokken geweest bij de uitwerking van het huisvestingsconcept, het programma van eisen en het functioneel ontwerp. Hiermee is tevens een bijdrage geleverd aan de samenwerking tussen VUmc, Esperanz en het Westfriesgasthuis. Ook begeleidde ons bureau de aanbesteding en uitvoering.

Geschreven door